Chán ăn – Lương y Võ Ngọc Yến Nga

Biếng ăn không chỉ làm cơ thể thiếu hụt dưỡng chất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể. Việc bổ sung đúng nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng ăn ngon miệng sẽ kích thích vị giác, cải thiện hệ tiêu hóa và hỗ trợ cơ thể phục hồi năng lượng hiệu quả. Dưới sự tham vấn của bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị các vấn đề bổ dưỡng – bài viết tập trung phân tích các nhóm thực phẩm đã được chứng minh giúp tăng cảm giác thèm ăn tự nhiên.

Hải sản – Nhóm thực phẩm kích thích vị giác mạnh mẽ

Hải sản chứa hàm lượng kẽm và protein cao, hai yếu tố quan trọng trong việc tái tạo vị giác và thúc đẩy enzyme tiêu hóa. Khi cơ thể thiếu kẽm, tình trạng chán ăn thường kéo dài do giảm khả năng nhận biết mùi vị.

Các loại hải sản được khuyến nghị bao gồm:

Sò huyết giàu kẽm (7–10 mg/100g), hỗ trợ sản sinh hormone leptin điều hòa cơn thèm ăn.
Tôm chứa astaxanthin – chất chống oxy hóa mạnh gấp 6000 lần vitamin C, giúp giảm viêm niêm mạc dạ dày.
Hàu cung cấp 16 mg kẽm/100g, vượt trội so với thịt bò, kích thích tuyến nước bọt hoạt động tốt hơn.
Cua biển bổ sung taurine, hỗ trợ chuyển hóa năng lượng và giảm mệt mỏi thần kinh.

Nhóm hải sản và cá béo tốt cho sức khỏe giúp ăn ngon miệng hơn

Cá béo – Nguồn omega-3 tái tạo năng lượng tế bào

Cá béo chứa axit béo omega-3 dạng EPA và DHA, giúp cải thiện chức năng não bộ và giảm viêm hệ tiêu hóa – nguyên nhân chính gây biếng ăn ở người lớn tuổi hoặc sau ốm dậy.

Các loại cá phù hợp:

Cá hồi chứa 2,3g omega-3/100g, tăng cường sản sinh serotonin – hormone tạo cảm giác ngon miệng.
Cá ngừ đại dương cung cấp vitamin B12 (9,4 mcg/100g), hỗ trợ tạo hồng cầu và giảm tình trạng thiếu máu gây chán ăn.
Cá saba giàu coenzyme Q10, cải thiện chuyển hóa năng lượng ở cấp độ ty thể.

Thịt đỏ và gia cầm – Bổ sung protein chất lượng cao

Protein từ thịt là nguồn axit amin thiết yếu giúp tái tạo cơ và kích thích hormone ghrelin – “hormone đói” tự nhiên của cơ thể.

Các lựa chọn tối ưu:

Thịt bò nạc chứa 25g protein/100g cùng creatine, hỗ trợ phục hồi cơ bắp và tăng cảm giác thèm ăn.
Thịt dê cung cấp L-carnitine, giúp chuyển hóa chất béo thành năng lượng, giảm tình trạng đầy bụng.
Bồ câu hầm chứa 22g protein/100g và proline – axit amin tái tạo niêm mạc dạ dày.

Rau củ giàu chất xơ và vitamin nhóm B

Rau củ cung cấp enzyme tiêu hóa tự nhiên và chất xơ hòa tan, giúp làm sạch đường ruột và kích thích nhu động dạ dày.

Các loại rau củ hiệu quả:

Cà rốt chứa beta-carotene (8.285 mcg/100g), chuyển hóa thành vitamin A bảo vệ niêm mạc tiêu hóa.
Khoai lang tím giàu anthocyanin, giảm viêm ruột và cải thiện hấp thu dưỡng chất.
Ớt chuông đỏ cung cấp 128 mg vitamin C/100g – cao hơn cam 2 lần, hỗ trợ tổng hợp collagen cho hệ tiêu hóa.

Ngũ cốc nguyên hạt – Nguồn năng lượng bền vững

Ngũ cốc nguyên hạt chứa carbohydrate phức hợp và vitamin B, giúp ổn định đường huyết và duy trì cảm giác ngon miệng suốt ngày.

Các loại ngũ cốc nên dùng:

Hạt diêm mạch chứa 14g protein/100g – nguồn protein thực vật hoàn chỉnh hiếm có.
Gạo lứt giữ nguyên lớp cám giàu vitamin B1 (0,4 mg/100g), ngăn ngừa tình trạng chán ăn do thiếu thiamin.
Hạt lanh cung cấp 2,5g omega-3 thực vật/15g hạt, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Trái cây kích thích enzyme tiêu hóa

Trái cây chứa enzyme tự nhiên và axit hữu cơ, giúp kích thích tiết dịch vị và cải thiện vị giác.

Các loại trái cây ưu tiên:

Cam chứa limonene kích thích tiết mật, hỗ trợ tiêu hóa chất béo.
Bơ cung cấp 21g chất béo không bão hòa/100g, tạo cảm giác no lâu mà không nặng bụng.
Dâu tây chứa 59 mg vitamin C/100g cùng ellagic acid, bảo vệ tế bào vị giác.

Đồ uống hỗ trợ kích thích thèm ăn

Đồ uống đúng cách giúp hydrat hóa cơ thể và kích thích tuyến nước bọt hoạt động.

Các lựa chọn hiệu quả:

Sữa hạt óc chó chứa arginine, tiền chất của oxytocin – hormone tạo cảm giác dễ chịu khi ăn.
Trà gừng ấm (5g gừng tươi/200ml nước) kích thích thụ thể TRPV1, tăng tiết dịch vị.
Nước ép cần tây chứa apigenin, giảm viêm dạ dày và cải thiện hấp thu sắt.

Để tăng cường hiệu quả, có thể kết hợp các nhóm thực phẩm trên với sản phẩm bảo vệ sức khỏe từ thảo dược tự nhiên. Bát Tiên Bình Đông – được bào chế từ 10 vị thuốc quý theo tỷ lệ vàng của Đông y – hỗ trợ bồi bổ cơ thể, giảm mệt mỏi và kích thích ăn ngon miệng. Sản phẩm đã được hàng nghìn khách hàng tại Dược Bình Đông tin dùng suốt nhiều năm.

Việc bổ sung đúng nhóm thực phẩm không chỉ giúp ăn ngon miệng mà còn xây dựng nền tảng sức khỏe bền vững. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong bữa ăn hàng ngày để cảm nhận sự khác biệt rõ rệt.

——————

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn của bài viết trên được chia sẻ lại từ bài Công Thức Phổ Biến Dùng Nước Gừng của Dược Bình Đông: Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu

Ngán ăn kèm mệt mỏi thường khiến người bệnh lo lắng vì đây không chỉ là biểu hiện thông thường mà có thể là tín hiệu cảnh báo từ nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Khi cơ thể liên tục từ chối thức ăn và luôn trong trạng thái uể oải, hệ thống tiêu hóa, chuyển hóa hay nội tiết có thể đang gặp vấn đề nghiêm trọng. Dưới đây là các bệnh lý thường gặp gây ra tình trạng này, được phân tích chi tiết dựa trên cơ chế sinh bệnh.

Chán ăn kèm mệt mỏi thường xuất hiện đồng thời, khiến cơ thể suy yếu nhanh chóng

Chán ăn mệt mỏi do bệnh tiêu hóa

Các vấn đề ở đường tiêu hóa luôn đứng đầu danh sách nguyên nhân gây chán ăn kèm mệt mỏi. Khi dạ dày, ruột bị viêm nhiễm hoặc rối loạn chức năng, quá trình tiêu hóa thức ăn bị cản trở, dẫn đến cảm giác đầy bụng, khó chịu ngay cả khi chưa ăn.

Viêm loét dạ dày – tá tràng: Tổn thương niêm mạc khiến người bệnh sợ ăn vì đau tức vùng thượng vị, đồng thời cơ thể mệt mỏi do thiếu hụt dinh dưỡng lâu dài.
Hội chứng ruột kích thích (IBS): Rối loạn nhu động ruột gây đầy hơi, tiêu chảy xen kẽ táo bón, làm giảm cảm giác thèm ăn và kiệt sức.
Viêm gan virus: Gan suy giảm chức năng chuyển hóa khiến độc tố tích tụ, biểu hiện chán ăn, vàng da, mệt mỏi kéo dài.

Chán ăn mệt mỏi do bệnh gan mật

Gan là trung tâm chuyển hóa dinh dưỡng, khi tổn thương sẽ làm cơ thể không hấp thu được chất dinh dưỡng dù đã ăn đủ, dẫn đến suy kiệt nhanh chóng.

Viêm gan B, C mạn tính: Virus tấn công tế bào gan, gây phá hủy cấu trúc, người bệnh thường chán ăn, mệt mỏi, nặng bụng bên phải.
Xơ gan: Giai đoạn muộn khiến gan không lọc độc, tích tụ ammonia trong máu, dẫn đến lơ mơ, chán ăn nghiêm trọng.
Sỏi mật, viêm đường mật: Ứ trệ dịch mật cản trở tiêu hóa chất béo, gây đầy bụng, sợ dầu mỡ, mệt mỏi sau ăn.

Chán ăn mệt mỏi do bệnh hô hấp

Các bệnh lý đường hô hấp cấp hoặc mạn tính đều tiêu hao năng lượng lớn, đồng thời làm giảm oxy máu, gây mệt mỏi toàn thân và mất cảm giác ngon miệng.

Viêm phổi, lao phổi: Sốt cao, ho kéo dài làm cơ thể kiệt sức, chán ăn do mất nước và tiêu hao protein.
Hen phế quản mạn tính: Thiếu oxy mãn tính khiến người bệnh luôn uể oải, không muốn ăn dù biết cần bồi bổ.
COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính): Khó thở khi gắng sức làm giảm nhu cầu năng lượng, dẫn đến sụt cân không kiểm soát.

Chán ăn mệt mỏi do rối loạn nội tiết

Sự mất cân bằng hormone ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển hóa và cảm giác thèm ăn, khiến cơ thể rơi vào trạng thái “ngủ đông” về mặt tiêu hóa.

Suy giáp: Thiếu hormone tuyến giáp làm chậm mọi quá trình trao đổi chất, gây mệt mỏi kinh niên, chán ăn, tăng cân nghịch lý.
Basedow (cường giáp): Dù tăng chuyển hóa nhưng người bệnh vẫn chán ăn do rối loạn tiêu hóa và tiêu hao năng lượng quá mức.
Suy tuyến thượng thận: Thiếu cortisol làm hạ đường huyết, mệt lả, chán ăn, buồn nôn.

Chán ăn mệt mỏi do thiếu máu và thiếu dưỡng chất

Khi cơ thể không đủ hồng cầu vận chuyển oxy hoặc thiếu vi chất thiết yếu, mọi hoạt động đều bị đình trệ, bao gồm cả cảm giác đói.

Thiếu máu thiếu sắt: Hồng cầu giảm khiến cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, không muốn ăn dù bụng đói.
Thiếu vitamin B12: Tổn thương thần kinh ngoại biên và thiếu máu hồng cầu khổng lồ gây chán ăn, tê bì, mệt mỏi.
Thiếu kẽm: Vi chất này cần thiết cho vị giác, khi thiếu sẽ làm mất cảm giác ngon miệng, kéo dài dẫn đến suy dinh dưỡng.

Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý toàn thân khác

Một số bệnh mạn tính ảnh hưởng đa cơ quan, trong đó chán ăn mệt mỏi là triệu chứng nổi bật.

Suy thận mạn: Ứ độc tố ure làm chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, phù toàn thân.
Ung thư: Đặc biệt ung thư tiêu hóa, phổi, tụy – khối u tiêu hao năng lượng, tiết cytokine gây chán ăn nặng.
Nhiễm trùng mạn tính (HIV, lao): Hệ miễn dịch hoạt động quá mức làm kiệt sức, giảm cảm giác thèm ăn.

Tham vấn bởi Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – cho biết: “Chán ăn mệt mỏi kéo dài trên 2 tuần, kèm sụt cân không rõ nguyên nhân cần được thăm khám chuyên sâu, vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng ở gan, tiêu hóa hoặc nội tiết.”

Để hỗ trợ cơ thể trong giai đoạn phục hồi, có thể tham khảo sản phẩm bảo vệ sức khỏe Bát Tiên Bình Đông. Với công thức kết hợp thảo dược quý như Phòng Đảng Sâm, Thục Địa, Hoài Sơn, Lạc Tiên…, sản phẩm giúp bồi bổ khí huyết, hỗ trợ giảm mệt mỏi, kích thích tiêu hóa tự nhiên, từ đó cải thiện tình trạng chán ăn do bệnh lý hoặc suy nhược không ăn được.